قاصدون

آدرس سايت
با سلام خدمت خوانندگان محترم تنها از طریق آدرس زیر به سایت قاصدون دسترسی خواهید داشت، لذا فقط با این آدرس وارد سایت شوید: ghasedoon.ir
آخرين نظرات
قاصدون در تلگرام و آپارات
خبرنامه سايت

ايميل خود را وارد کنيد:

روش عضویت در خبرنامه

شعری بی نظیر از علامه حسن زاده در نکوهش نفس

شنبه, ۱۰ اسفند ۱۳۹۲، ۰۲:۴۱ ب.ظ

در این پست شعری بی نظیر از علامه حسن زاده آملی را به شما تقدیم می کنیم. موضوع این شعر در نکوهش و سرزنش نفس است و به صنعت تعریب سروده شده است.

صنعت تعریب آن است که شاعر شعر فارسی را بر اسلوب عربی به نظم درآورد. گویا شاعر از الفاظ فارسی و عربی با هم و با شیوه ای زیبا استفاده کند. فهمیدن مضمون این گونه از اشعار، خود نیازمند ذوق شعری است. از خوانندگان محترم می خواهم در الفاظ دقت کنند و چینش کلمات فارسی و آمیختن آنها را با کلمات و اوزان عربی ببینند. مثلا در بیت اول فعل "کرد" به ابواب عربی برده شده یا کلمه "پیروی" به زیبایی در قالب و قافیه شعر قرار گرفته و به همین صورت مصرع ها و ابیات دیگر. برای روشن تر شدن معنای ابیات را هم می نویسم.


شعری بی نظیر از علامه حسن زاده به صنعت تعریب

در نکوهش نفس به صنعت تعریب: (1)


                     مَن  کَرَّدَ    نَفسَهُ      پیرویا          فَلیَقعُدَن فِی  الدُوزَخِ  جُثیّا

                     مَن  اَفکَنَد   بدستها  زَمامَه         فَما لَهُ الخُوشی وَ السَّلامَه

                     لِاَنَّها        لَحَیَّةٌ         لَدغاءُِ         اِن    بگَزَد     فَعُمرُکَ    فَناءُ

                     مَن کانَ ذا دِرایَةٍ  وَ   هُوشٍ         شَبَّهَها  بِالاَستَرِ  الچَمُوش

                     فَالقُربُ  مِنها  لَگَدٌ   وَ    گازٌ         وَ الحَرفُ  فی   رُکُوبِها   دِرازٌ

                     لایُوجَدُ   فِی العالَمِ    الکَبیرِ          مانندها   مِن   رَهزَنٍ  شَریر

                     اِن جاوَزَت عَن حَدِّها بمُوئی          فَاِنَّها      اَمّارَةٌ       بالسُّوء

                     رَبِّ   پَنَهتُ  بکَ مَن   هَواها          بدبخت  مَن  لایَترُسُ  اَذاها
                                                       
                        والحسن یا ایّها الـهـــمادم             فی عجب من هذه المرادم   

ترجمه:

1) هر کس از نفس خود پیروی کرد باید به زانو در آمده در آتش نشیند.
2) هر کس زمامش را  به دست نفس افکند، برای او خوشی و سلامت نباشد.
3) چون نفس ماری گزنده است که اگر بگزد عمرت نابود می شود.
4) هرکس صاحب هوش و درایت است آن را به استر [قاطر] چموش تشبیه کرده است.
5) نزدیکی به آن ( ثمره اش) لگد و گاز  و سخن در سوار شدن بر آن دراز است .
6) در این عالم بزرگ رهزن شریر و ناجنسی مانند آن پیدا نمی شود.
7) اگر به اندازه تار موئی از حد خود تجاوز کند بسیار زیاد به بدی ها فرمان می دهد.
8) خدایا از خواسته های او بر تو پناه می برم، بدبخت کسی است که از آزار آن نترسد.
9) ای همدم های من، حسن (نام مبارک علامه) از این مردم (که از نفس خود پیروی می کنند) در عجب است.


شعر و معنای آن را مطالعه کردید، درباره هم که خود تأمل می کنید. فقط نکته ای کوچک درباره نفس بگویم:


از امام علی علیه السلام نقل شده است که "الانسان عبید الحسان"(2)، یعنی انسان بنده احسان است.

و در قرآن آمده است: "هل جزاء الاحسان الّا الاحسان"(3) یعنی: آیا جزای نیکی غیر از نیکی است.

وقتی کسی به شما هدیه ای می دهد یا به شما کمکی میکند سعی می کنید تا می توانید خوبی اش را جبران کنید ولی:

در روایت داریم هر چه بیش تر به نفس نیکی کنی بیشتر به تو بدی می کند و تو را بیشتر به هلاکت می اندازد، پس خوب است از همین الآن گوش دادن به خواهش نفسانی را ترک کنیم.ضخیم

از تو حرکت، از خدا برکت...

پی نوشتها:

1. دیوان علامه حسن زاده آملی، صفحه 573

2. بحارالانوار، جلد 71، صفحه 117

3. سوره الرحمن، آیه 60

نظرات (۴۷)

  • سجاد ایرانی از ارومیهل3
  • بسیارممنونم از زحمات شما که اینارو دراختیارمون تووسایت قراردادید خیلی هم تاثیرگزاره
    وبلاگتون محشره.خدا قوت.ممنونم
    با سلام و عرض ادب واحترام
    بسیار عالی و مفید 
    .
    .
    میشه کنید عدد ابجد حرف حمزه را بیان بفرمایید 
    برای مثال اسم فائزه حرف حمزه با چه عددی محاسبه می شود ؟

    با تشکر
    پاسخ:
    سلام
    اگر دقت کنید حرف اول کلمه "ابجد" همان همزه است و عددش مساوی 1 است.
    سلام
    خیلی عالی بود
    متشکرم
    اگه میشه شعرهای دیگه علامه رو هم بذارید
    اجرتون با سیدالشهدا
    پاسخ:
    سلام خوش آمدید
    چشم
    سلام
    خیلی عالی بود.خدا خیرتون بده
    اگه امکانداره کلیپ های جدید از حضرت علامه بذارید
    علی علی      علی علی    علی علی
    پاسخ:
    سلام خواهش میکنم
    در این آدرسها از حضرت ایشان کلیپهایی موجود است:
    http://www.aparat.com/result/%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85%D9%87_%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87
    http://www.azha.ir/forum-145.html
  • سید علی روح الامین
  • عالی
  • سید مجتبی امین
  • شعر همچین عربی هم نیست:

       فَالقُربُ  مِنها  لَگَدٌ   وَ    گازٌ
    ترکیبی است از فارسی عربی شده با زبان عربی 
    خیلی جالب و بامزه شده بود


    پاسخ:
    سلام، عرض شد که عربی نیست و به صنعت تعریب است و ممزوج از عربی و فارسی است.
    سلام.عالی بود. اگه بتونیم توی این دوره زمانه بر نفس خود غلبه کنیم خیلی کار بزرگی کردیم . انشالله که بتونیم
    پاسخ:
    هر قبله ای پرستی
    بهتر ز خود پرستی
    ان شاءالله
  • محمد حسین خانی کوثرخیزی
  • خدا سایه ی علامه رو از سر شراب خواران عرفان و معرفت کم نکنه
    ترجمشو میذاشتی خیلی خوب میشد/
    پاسخ:
    ترجمه اش که هست!
    سلام
    خیلی جالب بود
    ممنون از دعوتتون

    موفق باشید
  • چوپان وحشی
  • زیباترین جملات در کوتاهترین کلمات خلاصه می شوند.
      من منتظرم چون لحظه ها
    پاسخ:
    آفرین
    سلام، خداوند خیرتان دهاد..
  • آرمان بدیعی
  • سلام و ممنون از حضورتون در «اوج پرواز»

    شعر زیبایی بود. ولی ای کاش بتونیم به اون عمل کنیم.

    ممنون از اطلاع رسانیتون.

    پاسخ:
    سلام علیکم
    ان شاء الله
    جانم فدای این عالم عارف شیعه. جانم فدای آن روح لطیف طنزپرداز.
    پاسخ:
    ان شاء الله استفاده کنیم

  • علی اکبر مجنون الحسین جان
  • بسم رب الحی ارواحناله لک الفدا
    السلام علیک یا مولانا اباصالح المهدی ارواحناله لک الفدا
    باسلام وادب محضر تمامی بزرگواران , خواهران و برادران گرامی ام
    در این روزهای بسیار سخت که عالم دچار فتن وحشت آوری قرار گرفته
    و شیعیان و محبین و منتظران حضرت حجت ابن الحسن والحسین
    ارواحناله لک الفدا در بلایای عجیب و وحشت آور ؛از قبیل گرسنگی های ممتد؛خوردن گوشتهای حیوانات حرام گوشت؛
    نداری ها ؛کشتار و سوزاندن مسلمین و بلایای ارضی به سر می برند؛به عنوان خاک پای مولایم
    و خدمتگزار شما سروران؛ تقاضامندم به علت آنکه این داغها و پدیده ها
    بر قلب مبارک و نازنین امام حی "ارواحناله لک الفدا"بسیار طاقت فرسا می گردد؛به خواندن
    قرآن و دعای الهی عظم البلاء مداومت بیشتر داشته باشید و از نماز بسیار
    یاری بجویید و نذورات خود را متوجه به سلامتی وجود مقدس مولایمان
    نمائید...و از دادن صدقات در روز و شب برای ایشان توجه خداوند را جلب به رضایت نموده تا موجبات دفع بلیه راآن حکیم توانا برطرف سازد.دوستان و سروران گرامی؛این بلایا هیچ نماد عادی ندارد و
    به همین علت؛ اطلاع مولایمان از حقیقت های مکشوفه ؛وجود آن گل یاس باغ
    فاطمی را بیشتر آزار می دهد.ان شاالله که این پیام وهدیه را به دیگر
    عزیزان خود برسانیم ؛ تا یاری گر مولایمان در همه ی احوالات بوده
    و سربازی قابل به آن سرور بلند بالا و تنها ترین سردار غریب عالم
    باشیم.ان شاالله ..التماس دعای عهد وفرج مولایمان
    هدیه ی حسینیه ی ققنوس کربلا....
    ولا حول و لا قوه الا بالله العلی العظیم
    سلام
    ممنون ...
    پاسخ:
    خواهش میکنم
    خدا علامه رو حفظ کنه...
    خیلی زیبا بود
    پاسخ:
    ممنونم
  • علی اکبر مجنون الحسین جان
  • بسم رب الحی ارواحناله لک الفدا

    زبان درکشم که جسارت باشد در مقام مولایانم به بی ادبی سخن گویم!
    اما در اهلیت عشق و ایمان و اطاعت آن انوران قدسی!
    دعایی کنم برای جناب شما که امیدوارم با ایمانی چون پولاد آب دیده !!
    در زمره ی یاران مولایم حجت بر حق خدا؛ حضرت اباصالح المهدی ارواحناله لک الفدا
    در آید و کوههای جهاد را یک به یک فتح نموده و همچون آفتاب عالم گیر شوید
    و این مطلب را در برابر مولایم حسین ابن علی ارواحناله لک الفدا با سری خم و بر زانوی
    ادب خواستارم که آنچنان که شایسته ی امور است !
    بر احوالات جناب شما عطا فرمایند....
    که آنکه برای خدا جهاد می نماید اجرش به دست حضرت خورشید است....!
    السلام علیک یا مولانا اباعبدالله الحسین ارواحناله لک الفدا
    التماس دعای عهد وفرج مولایمان ان شاالله
    خدا تمام وجود ما را از عالم و ما فیها ببرد و به حضرتشان نتصل دارد...ان شاالله
    انتخاب مناسب و خوبی داشتید.
    متشکر از ترجمه.
    علامه
    آمین
    پاسخ:
    ممنونم
    بسیار عالی...
  • خادم الحسین
  • سلام.
    با شعری در مورد عید امسال و فاطمیه به روزیم...
    منتظر نظرات شما.......
    یا علی مدد...
    التماس دعا
  • محمدمهدی باقری
  • سلام برادر
    من که نفهمیدم چی بود
    ولی با توجه به شناختی که از شما دارم حتما قشنگ بود
    یا علی
    پاسخ:
    سلام
    ترجمه را نوشتم
    ممنون از حضورتون

    سلام علیکم

    شعر زیبا و قابل تاملی بود

    همچنین مطلبهاتون

    التماس دعای خیر

    سلام
    با اینکه زیاد از عربی سرم نمیشه ولی این دستگیرم شد که بر نفس اماره خود افسار زده و بر آن پیروز شویم .به امیده پیروزی ممنون از دعوته به جایتان...
  • مانی خردمند
  • شعر جالبی بود ممنون انشالله ب دعای بزرگان ما بر نفس پیروز بشیم
    سلام
    بسیار زیبا
    نَفَسِِِ الهیشون در این شعر حس میشه
    اجرکم عندالله
  • تک تیرانداز
  • احسنت به علامه.
    دست شماهم درد نکنه که انتشار کردین.
    یا علی
    الله اکبر به این هنر...
    خدا ان شاء الله سایه شون رو از سرمون کم نکنن....آمیـــــــــن
    پاسخ:
    ان شاء الله
    موفق باشید

    سلام علیکم

    خدا قوت !

    عالی بود



    یاعلی 

    پاسخ:
    علیکم السلام
    ممنون که تشریف آوردید
    ان شاءالله خوشه چینی کنیم
    عالی
    ممنون

  • کنیز حضرت مادر(س)
  • سلام.
    بسیار زیبا .قابل تامل ...
  • حمید رضا مهدی زاده
  • مثل بقیه مطالبتون عالی بود ....
    تشکر
    پاسخ:
    متشکرم
    سلام.
    شعر جالب و خواندنی بود...
    و مطالبی که گردآوری کردید تأمل برانگیز...


    دعایمان کنید،
    یا حق.
  • ... خادم الزهرا
  • سلام 
    هنوز به اندازه لازم درکش نمیکنیم تا ....
    پاسخ:
    قطعا همینطوره اما هر کس به اندازه خودش از این شعر بهره می گیره
    سلام و درود؛
    دوست عزیز این مطلب شما در پایگاه اینترنتی و بسته فرهنگی عمارنامه منتشرگردید.
    http://www.ammarname.ir/node/37475
    ما را از بروزرسانی خود آگاه
    و با درج بنر و یا لوگو در وبگاه خود یاری نمایید .
    موفق و پیروز باشید .
    http://ammarname.ir -- info@ammarname.ir
    یا علی

  • ...:: بخاری ::...
  • سلام.
    متشکر بسیار دلنشین بود :)
    سلام. عالی و بی نظیر.
    یا زهرا
  • سیدعلی حسینی
  • هر کس از نفس خود پیروی کرد باید به زانو در آمده در آتش نشیند.
    زیبا...
  • وخدایی که دراین نزدیکیست ..!
  • عالی ...

    حدیث هم بجا بود
    ممنون

  • وخدایی که دراین نزدیکیست ..!
  • عالی ...

    حدیث هم بجا بود
    ممنون

    پاسخ:
    متشکر
  • خادم الحسین
  • هر چه بیش تر به نفس نیکی کنی بیشتر به تو بدی می کند و تو را بیشتر به هلاکت می اندازد،

    بسیار بسیار زیبا و پر محتوا
    اجرکم عند الله
    التماس دعا
    سلام
    واقعا قشنگ بود..ممنون
    لینکتون کردم
    پاسخ:
    سلام
    خواهش میکنم
    شما هم لینک شدید
  • فانوس جزیره ...
  • ایشان را هنوز نشناخته ایم ... و دیر است ..

    سلام علیکم
    ممنون از دعوت شما ..
  • سراجا منیرا
  • ممنون...
    بسیار زیبا و قابل تامل
    ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
    شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
    <b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
    يا من لا يفد الوافدون علي اکرم منه و لا يجد القاصدون ارحم منه
    کپی و نشر مطالب سایت قاصدون بلامانع است